Strona główna
Rodzaje pomp ciepła
Pompa ciepła monoblok czy split – co wybrać? Porównanie rozwiązań

Pompa ciepła monoblok czy split – co wybrać? Porównanie rozwiązań

Pompa ciepła typu monoblok oraz split

Pompa ciepła monoblok i split mogą zapewnić podobny komfort oraz sprawność, jeśli urządzenie zostanie prawidłowo dobrane do budynku. Różnią się przede wszystkim budową, sposobem montażu, wymaganiami serwisowymi i ryzykami eksploatacyjnymi. Monoblok ma hermetyczny układ chłodniczy umieszczony w jednostce zewnętrznej, natomiast split składa się z jednostki zewnętrznej i wewnętrznej połączonych przewodami z czynnikiem chłodniczym.

Pompa ciepła monoblok czy split – różnica w budowie

W obu rozwiązaniach pompa pobiera ciepło z powietrza i przekazuje je do instalacji ogrzewania. Inaczej poprowadzony jest jednak obieg chłodniczy, czyli część odpowiedzialna za transport energii wewnątrz urządzenia.

Pompa ciepła monoblok ma kompletny, fabrycznie zamknięty układ chłodniczy w jednej obudowie. Z jednostki zewnętrznej do budynku prowadzi się rury hydrauliczne, w których krąży woda albo mieszanina wody z płynem niezamarzającym, na przykład glikolem. Instalator wykonuje przede wszystkim połączenia hydrauliczne i elektryczne.

Pompa ciepła split jest podzielona na moduł zewnętrzny i wewnętrzny. Łączą je przewody chłodnicze, w których krąży czynnik chłodniczy. Skraplacz oraz część hydrauliczna znajdują się zwykle w jednostce wewnętrznej. Takie rozwiązanie wymaga wykonania i sprawdzenia połączeń chłodniczych na miejscu.

Monoblok i split – porównanie najważniejszych cech

Cecha Monoblok Split
Montaż Prostsze połączenie hydrauliczne i elektryczne Połączenie hydrauliczne oraz wykonanie instalacji chłodniczej
Uprawnienia Do samego montażu układu chłodniczego nie są wymagane uprawnienia F-Gazowe Wymagany instalator z uprawnieniami F-Gazowymi
Serwis Brak ingerencji w fabrycznie zamknięty obieg chłodniczy Serwis może obejmować kontrolę i obsługę układu chłodniczego
Ryzyko zamarzania Woda w rurach zewnętrznych może zamarznąć przy awarii lub zaniku zasilania W przewodach zewnętrznych znajduje się czynnik chłodniczy, więc nie występuje to samo ryzyko
Miejsce w budynku Zwykle mniejsze zapotrzebowanie na przestrzeń wewnątrz Potrzebne miejsce na jednostkę wewnętrzną

Największe wyzwania obu rozwiązań

Monoblok – ochrona przed zamarzaniem

Najważniejszym zagadnieniem przy monobloku jest obecność wody w rurach prowadzonych między jednostką zewnętrzną a budynkiem. Przy prawidłowej pracy pompy woda pozostaje w ruchu i ryzyko jest ograniczone. Problem może pojawić się podczas zaniku zasilania w czasie mrozu. Pompa przestaje wtedy pracować, a stojąca woda może zamarznąć i uszkodzić wymiennik lub przewody.

Sposób ochrony zależy od instrukcji konkretnego producenta i projektu instalacji. Stosuje się między innymi:

  • Glikol – zmniejsza ryzyko zamarznięcia, ale pogarsza parametry przepływu i może zwiększyć opory instalacji.
  • Moduł antyzamrożeniowy – uruchamia obieg albo inne zabezpieczenie w sytuacji zagrożenia, zgodnie z rozwiązaniem przewidzianym przez producenta.
  • Odpowiednią izolację rur – ogranicza straty ciepła, lecz sama nie zastępuje zabezpieczenia na wypadek długiego braku zasilania.
  • Przemyślane prowadzenie instalacji – skraca odcinki zewnętrzne i ułatwia ochronę hydrauliczną.

Nie każdy monoblok wymaga identycznego układu zabezpieczeń. Trzeba sprawdzić instrukcję urządzenia, minimalną temperaturę pracy oraz zalecenia dotyczące czynnika w obiegu. Sam fakt, że urządzenie ma fabrycznie zamknięty układ chłodniczy, nie usuwa ryzyka zamarznięcia wody po stronie hydraulicznej.

Split – F-Gazy i jakość montażu

W splicie instalator wykonuje połączenie zawierające czynnik chłodniczy. Dlatego montaż i czynności przy takim układzie powinny wykonywać osoby posiadające wymagane uprawnienia F-Gazowe. Dotyczy to także prac serwisowych, które ingerują w obieg chłodniczy.

Nieprawidłowe wykonanie połączeń, obecność wilgoci lub zanieczyszczeń oraz niedokładna próba szczelności mogą pogorszyć działanie urządzenia. Znaczenie ma także długość trasy między jednostkami. Przy dużej odległości trzeba uwzględnić wymagania producenta dotyczące długości przewodów, różnicy wysokości, izolacji i ewentualnego uzupełnienia czynnika.

Obowiązki związane z Centralnym Rejestrem Operatorów (CRO) nie dotyczą automatycznie każdego urządzenia split. Zależą między innymi od rodzaju czynnika i jego ilości przeliczonej na ekwiwalent CO2. W przypadku przekroczenia właściwego progu mogą pojawić się obowiązek rejestracji oraz kontrole szczelności. Przed zakupem należy sprawdzić dane z karty urządzenia, zamiast opierać się wyłącznie na jego nazwie handlowej.

Co wpływa na koszt i wygodę użytkowania?

Nie da się uczciwie wskazać jednej technologii jako zawsze tańszej. Cena zależy od mocy pompy, długości instalacji, miejsca montażu, zakresu prac hydraulicznych i elektrycznych oraz zabezpieczeń wymaganych przez konkretny model.

Split może ograniczyć średnice przewodów i dobrze sprawdzać się przy układzie, w którym jednostka wewnętrzna znajduje się blisko zewnętrznej. Wymaga jednak instalatora z odpowiednimi kwalifikacjami i starannego wykonania obiegu chłodniczego. Monoblok upraszcza tę część montażu i nie wymaga prowadzenia przewodów z czynnikiem chłodniczym między budynkiem a jednostką, ale wymaga rozwiązania kwestii wody znajdującej się na zewnątrz.

W codziennej eksploatacji oba systemy mogą osiągać porównywalne wyniki. O sprawności decydują między innymi moc dobrana do zapotrzebowania, temperatura zasilania, jakość instalacji grzewczej, ustawienia sterownika i parametry konkretnego modelu. Sama etykieta „monoblok” albo „split” nie przesądza o wartości współczynnika COP ani o rachunkach.

Jak wybrać rozwiązanie dla konkretnego domu?

Monoblok może pasować do budynku, w którym liczy się ograniczenie urządzeń w kotłowni i łatwiejszy dostęp do wykonawców bez uprawnień F-Gazowych. Trzeba jednak zaplanować ochronę rur z wodą przed zamarzaniem, zwłaszcza gdy nieruchomość jest narażona na przerwy w dostawie prądu. To rozwiązanie wymaga także miejsca na większą jednostkę zewnętrzną i możliwie krótkiego, dobrze zabezpieczonego odcinka instalacji hydraulicznej.

Split może być lepszym dopasowaniem, gdy inwestor chce wyeliminować wodę z części zewnętrznej instalacji i ma dostęp do fachowca posiadającego uprawnienia F-Gazowe. W budynku trzeba wtedy wygospodarować miejsce na moduł wewnętrzny. Przy nietypowym układzie pomieszczeń trzeba też ocenić długość trasy chłodniczej oraz koszty jej wykonania.

Przed podpisaniem umowy z instalatorem sprawdź:

  • Czy pomieszczenie techniczne pomieści jednostkę wewnętrzną, zasobnik i armaturę?
  • Czy instalator ma uprawnienia F-Gazowe, jeśli planowany jest system split?
  • Czy budynek jest narażony na częste lub długie przerwy w dostawie energii?
  • Jakie zabezpieczenie przeciwzamrożeniowe przewidziano dla monobloku?
  • Czy długość i przebieg rur mieszczą się w wymaganiach producenta?
  • Czy urządzenie podlega rejestracji w CRO i kontrolom szczelności?
  • Czy moc pompy wynika z obliczonego zapotrzebowania cieplnego budynku?

Decyzję najlepiej oprzeć na audycie lub obliczeniach zapotrzebowania cieplnego, projekcie instalacji i warunkach konkretnej działki. Monoblok będzie rozsądnym wyborem tam, gdzie ważna jest prostsza obsługa układu chłodniczego i ograniczona przestrzeń w domu, a split tam, gdzie priorytetem jest brak wody w zewnętrznych przewodach i dostępny jest wykwalifikowany wykonawca. W obu przypadkach jakość doboru oraz montażu ma większe znaczenie niż sama nazwa technologii.

Redakcja amparklima.pl

Amparklima.pl to portal o ogrzewaniu i chłodzeniu domu. Piszemy dla osób, które wybierają ogrzewanie do nowego domu, wymieniają stary piec, zastanawiają się nad pompą ciepła albo klimatyzacją, albo po prostu chcą płacić mniej za prąd i gaz. Znajdziesz tu ogrzewanie (kotły, grzejniki, podłogówka, kominki, ciepła woda), pompy ciepła, klimatyzację, wentylację i rekuperację, energię w domu, w tym fotowoltaikę i magazyny energii, oraz sposoby na dom energooszczędny: termomodernizację, dotacje i sterowanie ogrzewaniem.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?