Strona główna
Kominki
Jak rozprowadzić ciepło z kominka po całym domu?

Jak rozprowadzić ciepło z kominka po całym domu?

Wentylator kominkowy na obudowie kominka

Sam kominek ogrzewa przede wszystkim pomieszczenie, w którym się znajduje. Aby ciepło trafiło do innych części domu, trzeba zastosować osobny system dystrybucji: powietrzny DGP albo wodny układ z płaszczem wodnym. Wybór zależy od układu budynku, istniejącej instalacji centralnego ogrzewania, etapu budowy i obecności rekuperacji.

DGP czy płaszcz wodny – co wybrać?

W systemie DGP, czyli Dystrybucji Gorącego Powietrza, nośnikiem energii jest ogrzane powietrze pobierane z obudowy kominka i tłoczone kanałami do innych pomieszczeń. To rozwiązanie ma prostą zasadę działania i zwykle dobrze sprawdza się podczas modernizacji domu, o ile można poprowadzić kanały.

Kominek z płaszczem wodnym przekazuje ciepło wodzie krążącej w instalacji centralnego ogrzewania. Za pośrednictwem wymiennika może zasilać grzejniki lub ogrzewanie podłogowe. Taki układ jest bardziej rozbudowany, ale pozwala równomierniej ogrzewać pomieszczenia i połączyć kominek z istniejącym systemem C.O.

Bezwładność cieplna oznacza czas, w jakim układ reaguje na zmianę mocy grzewczej. Powietrzne DGP nagrzewa pomieszczenia szybko, ale równie szybko przestaje dostarczać ciepło po wygaszeniu ognia. Woda w instalacji wolniej się nagrzewa, za to dłużej oddaje energię i stabilizuje temperaturę.

Cecha DGP – system powietrzny Kominek z płaszczem wodnym
Efektywność rozprowadzenia Dobra przy właściwie zaprojektowanych, krótkich kanałach Równomierna dystrybucja przez grzejniki lub podłogówkę
Koszt instalacji Zwykle niższy, szczególnie przy prostej trasie kanałów Wyższy z powodu wymiennika, zabezpieczeń i połączenia z C.O.
Złożoność Kanały, izolacja, kratki i ewentualna turbina Instalacja wodna, automatyka, zabezpieczenia i odbiór ciepła
Zastosowanie Modernizacja i ogrzewanie kilku pomieszczeń Nowy dom lub budynek z gotową instalacją centralnego ogrzewania
Integracja z grzejnikami Brak bezpośredniego połączenia Możliwe zasilanie grzejników i ogrzewania podłogowego

Jak działa system DGP?

Ciepłe powietrze trafia z przestrzeni nad wkładem do kanałów rozprowadzających. Następnie przepływa do nawiewników umieszczonych w wybranych pokojach. W skład instalacji mogą wchodzić kanały, skrzynki rozdzielcze, kratki, izolacja oraz turbina kominkowa.

W prostym układzie przepływ odbywa się grawitacyjnie. Ciepłe powietrze unosi się, ponieważ ma mniejszą gęstość niż chłodniejsze powietrze. Taki system nie wymaga wentylatora, pracuje cicho i jest mniej złożony, ale jego możliwości są ograniczone przez długość kanałów oraz różnicę wysokości między kominkiem a nawiewnikiem.

Grawitacyjne DGP najlepiej pasuje do małego, zwartego domu, w którym ogrzewane pomieszczenia znajdują się blisko kominka. Przy wielu pokojach, długich trasach lub kilku kondygnacjach przepływ może być zbyt słaby, a różnice temperatur między pomieszczeniami – wyraźne.

Mechaniczne DGP wykorzystuje wentylator lub turbinę kominkową. Turbina wymusza obieg i pozwala przesyłać ciepłe powietrze dalej, także do pomieszczeń na innej kondygnacji. Nie rozwiązuje jednak problemów źle dobranych średnic, nieszczelności ani braku izolacji kanałów.

Przy projektowaniu systemu mechanicznego trzeba uwzględnić:

  • Układ budynku – liczbę pomieszczeń, kondygnacji i długość tras.
  • Wydajność turbiny – powinna odpowiadać wymaganemu przepływowi, a nie tylko mocy kominka.
  • Izolację kanałów – ogranicza straty ciepła i przegrzewanie przestrzeni, przez które kanały przechodzą.
  • Poziom hałasu – wentylator i przepływ powietrza mogą być słyszalne, zwłaszcza przy niewłaściwym doborze instalacji.

Kanały DGP powinny być możliwie krótkie i prowadzone z niewielką liczbą załamań. Ich średnice oraz łączny przepływ wymagają obliczeń projektowych. W materiałach technicznych dla takich układów wskazuje się prędkości przepływu rzędu maksymalnie 3–4 m/s, ponieważ większe wartości mogą zwiększać hałas i opory przepływu.

Kominek a rekuperacja – jak połączyć oba systemy?

Połączenie kominka z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną wymaga szczególnej ostrożności. Rekuperator pracuje w układzie kontrolowanych przepływów, a kominek pobiera powietrze do spalania i wytwarza gorące powietrze oraz spaliny. Nieprawidłowe zbilansowanie instalacji może spowodować podciśnienie i cofanie spalin do pomieszczenia.

Ryzyko dotyczy także samego rekuperatora. Gorące powietrze z instalacji kominkowej może cofnąć się do centrali i uszkodzić wymiennik lub inne elementy urządzenia. Z tego powodu nie należy łączyć kanałów bez projektu i bez zabezpieczeń dobranych do konkretnego układu.

Rekuperatora nie powinno się wyłączać podczas pracy kominka. Zatrzymanie centrali może zaburzyć bilans powietrza, a w układach zintegrowanych zwiększyć ryzyko cofnięcia gorącego powietrza do urządzenia.

Najbardziej sterowalne rozwiązanie stanowi niezależny system kanałów DGP. Kominek i rekuperacja działają wtedy jako dwa osobne układy, z własnymi kanałami, przepływami i regulacją. To zwykle łatwiejszy wariant do kontrolowania, ale wymaga miejsca na dodatkową instalację.

Możliwe jest także wykorzystanie wspólnych kanałów wentylacji nawiewno-wywiewnej. W takim wariancie kominek powinien pełnić funkcję wspomagającą, a nie jedynego źródła ciepła. Układ wymaga odpowiednio dobranego wentylatora kominkowego, regulacji przepływów i szczelnych przepustnic zwrotnych. Przepustnice ograniczają niekontrolowany przepływ powietrza między systemem kominkowym a centralą wentylacyjną.

Przed połączeniem instalacji trzeba określić, czy kominek ma ogrzewać dom jako podstawowe źródło, czy tylko podnosić temperaturę w sezonie przejściowym. W pierwszym przypadku potrzebny jest indywidualny projekt ogrzewania nadmuchowego i wentylacji, obejmujący bilans powietrza, zabezpieczenia oraz automatykę.

Co trzeba przygotować przed montażem?

Każdy system rozprowadzania ciepła wymaga sprawdzenia kilku warunków technicznych. Lista kontrolna obejmuje:

  • Zewnętrzny dopływ powietrza do spalania – szczelny dom nie powinien pobierać tego powietrza przypadkowo przez okna, drzwi ani nieszczelności.
  • Szczelny i właściwie dobrany komin – przewód musi współpracować z konkretnym wkładem oraz zapewniać prawidłowy ciąg.
  • Izolację kanałów DGP – ogranicza straty ciepła, kondensację i nagrzewanie przegród budowlanych.
  • Dostęp do regulacji i serwisu – filtry, turbina, przepustnice i skrzynki rozdzielcze powinny być możliwe do sprawdzenia.
  • Bilans przepływów przy rekuperacji – nawiew i wywiew muszą współpracować z pracą kominka bez tworzenia niebezpiecznego podciśnienia.

Zewnętrzny dopływ powietrza ma znaczenie szczególnie w budynkach z bardzo szczelnymi oknami i drzwiami. Niedobór powietrza może pogarszać spalanie, powodować dymienie, zaburzać ciąg kominowy i zwiększać ryzyko cofania spalin. Podawane w materiałach technicznych wartości zużycia powietrza nie są uniwersalnym parametrem dla każdego urządzenia, dlatego właściwą ilość należy sprawdzić w dokumentacji konkretnego wkładu.

Przed wyborem technologii przeanalizuj decyzję w takiej kolejności:

  1. Określ, czy dom jest nowy, modernizowany, parterowy czy piętrowy.
  2. Sprawdź, czy istnieje instalacja C.O. z grzejnikami lub ogrzewaniem podłogowym.
  3. Ustal, którędy można poprowadzić kanały powietrzne albo rury wodne.
  4. Zweryfikuj obecność rekuperacji i wymagania producentów obu urządzeń.
  5. Zleć obliczenia, dobór zabezpieczeń i wykonanie instalacji osobie z doświadczeniem w ogrzewaniu kominkowym oraz wentylacji.

Jak dobrać rozwiązanie do domu?

W małym domu z kominkiem położonym centralnie często wystarczy grawitacyjne DGP. Gdy pomieszczenia są bardziej oddalone, budynek ma piętro albo zależy Ci na równomiernym ogrzewaniu kilku stref, lepsze warunki daje mechaniczne DGP lub instalacja wodna.

Płaszcz wodny ma sens szczególnie wtedy, gdy dom korzysta już z centralnego ogrzewania i można bezpiecznie włączyć kominek do tego układu. Wymaga jednak zabezpieczeń przed przegrzaniem oraz rozwiązania problemu odbioru ciepła, gdy ogień nadal płonie, a pomieszczenia osiągnęły wymaganą temperaturę.

Nie ma jednego systemu pasującego do każdego budynku. Przy rekuperacji, szczelnej przegrodzie zewnętrznej, kilku kondygnacjach albo planowanym ogrzewaniu całego domu projekt powinien przygotować specjalista. Najważniejsze jest zachowanie prawidłowego dopływu powietrza do spalania, kontrola przepływów i oddzielenie instalacji tam, gdzie wspólne kanały mogłyby zagrozić bezpieczeństwu.


Artykuł nie stanowi porady technicznej. Projekt i wykonanie instalacji kominkowej, kominowej oraz wentylacyjnej powinny zostać powierzone uprawnionym specjalistom, zgodnie z dokumentacją urządzeń i obowiązującymi wymaganiami.

Redakcja amparklima.pl

Amparklima.pl to portal o ogrzewaniu i chłodzeniu domu. Piszemy dla osób, które wybierają ogrzewanie do nowego domu, wymieniają stary piec, zastanawiają się nad pompą ciepła albo klimatyzacją, albo po prostu chcą płacić mniej za prąd i gaz. Znajdziesz tu ogrzewanie (kotły, grzejniki, podłogówka, kominki, ciepła woda), pompy ciepła, klimatyzację, wentylację i rekuperację, energię w domu, w tym fotowoltaikę i magazyny energii, oraz sposoby na dom energooszczędny: termomodernizację, dotacje i sterowanie ogrzewaniem.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?