Tak, w Polsce można palić w kominku, ale nie w każdym urządzeniu i nie w każdych warunkach. O legalności decydują przede wszystkim lokalna uchwała antysmogowa, zgodność kominka z wymaganiami Ekoprojektu oraz rodzaj używanego opału. Wyjątkiem jest Kraków, gdzie obowiązuje całkowity zakaz palenia w kominkach.
Co naprawdę regulują przepisy?
W Polsce nie obowiązuje ogólnokrajowy zakaz palenia drewnem w domowych kominkach. Przepisy dotyczące drewna energetycznego, które weszły w życie 7 września 2025 roku, odnoszą się do energetyki zawodowej, czyli dużych elektrowni i elektrociepłowni. Nie obejmują indywidualnych gospodarstw domowych.
Ograniczenia dla właścicieli kominków wynikają przede wszystkim z uchwał antysmogowych przyjmowanych przez sejmiki województw. Mogą one określać wymagania dla urządzeń, zakazy używania określonych paliw, terminy wymiany starych pieców oraz czasowe ograniczenia w dni smogowe.
Nowe lub wymieniane urządzenie powinno spełniać wymagania Ekoprojektu, czyli europejskiej normy Ecodesign. Potwierdzeniem jest dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności lub certyfikat producenta. Sama obecność kominka w domu nie oznacza jeszcze, że można z niego legalnie korzystać.
| Województwo lub miasto | Kluczowy termin lub wymóg | Uwagi |
|---|---|---|
| Mazowieckie | Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje wymiana urządzeń bezklasowych, a kolejne ograniczenia dotyczą urządzeń niespełniających wymagań Ekoprojektu | Szczegółowe terminy zależą od zapisów uchwały i rodzaju urządzenia |
| Wielkopolskie | Od 1 stycznia 2026 roku ograniczenia obejmują kominki niespełniające norm Ecodesign | Należy sprawdzić, czy urządzenie jest objęte przepisami przejściowymi |
| Lubuskie | Od 1 stycznia 2027 roku przewidziano ograniczenia dla pieców i kominków bez Ekoprojektu | Dokładny zakres zależy od lokalnej uchwały antysmogowej |
| Dolnośląskie | Od 1 lipca 2028 roku wymagane mają być urządzenia spełniające określone wymagania techniczne, w tym Ekoprojekt | Przed podjęciem decyzji trzeba sprawdzić aktualne przepisy wojewódzkie |
| Kraków | Całkowity zakaz palenia w kominkach obowiązuje od 1 września 2019 roku | Zakaz wynika z uchwały antysmogowej dla Małopolski |
Daty i zakres ograniczeń mogą zależeć od typu urządzenia, daty jego instalacji oraz lokalnych przepisów wykonawczych. Dlatego przed rozpoczęciem użytkowania starego kominka trzeba sprawdzić aktualną uchwałę dla konkretnego województwa lub miasta.
Jak sprawdzić, czy kominek jest legalny?
Weryfikacja nie wymaga od razu wymiany całej instalacji. Najpierw zbierz informacje o urządzeniu i porównaj je z wymaganiami obowiązującymi w miejscu zamieszkania:
- Sprawdź tabliczkę znamionową i dokumentację. Poszukaj informacji o spełnianiu wymagań Ekoprojektu, oznaczeniu Ecodesign, sprawności oraz emisji zanieczyszczeń. Jeżeli nie masz dokumentów, skontaktuj się z producentem lub instalatorem.
- Ustal, jakie przepisy obowiązują w regionie. Aktualnej uchwały antysmogowej szukaj na stronie urzędu marszałkowskiego, urzędu gminy lub miasta, Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
- Sprawdź, czy urządzenie nie podlega terminowi wymiany. W niektórych województwach starszy kominek może być jeszcze użytkowany przez określony czas, a w innych obowiązuje już zakaz używania urządzeń bez Ekoprojektu.
- Zweryfikuj opał i sposób spalania. Używaj wyłącznie paliwa dopuszczonego przez lokalne przepisy, przede wszystkim suchego, sezonowanego drewna o wilgotności poniżej 20 procent. Nie spalaj odpadów, lakierowanego drewna, płyt meblowych ani opakowań.
Jeżeli nie da się ustalić klasy lub parametrów urządzenia, pomocna może być konsultacja z kominiarzem albo instalatorem. Fachowiec nie zastąpi urzędu w interpretacji uchwały, ale może pomóc zidentyfikować model, stan techniczny i sposób podłączenia kominka.
Kiedy nie można palić w kominku?
Zakaz może dotyczyć zarówno urządzeń niespełniających wymagań, jak i określonych sytuacji czasowych. Najczęściej trzeba uwzględnić następujące przypadki:
- Dni smogowe – lokalne przepisy mogą czasowo ograniczać palenie drewnem po przekroczeniu poziomu zanieczyszczeń, zwłaszcza pyłów PM10 lub PM2,5.
- Kominek niezgodny z Ekoprojektem – po upływie terminu wskazanego w uchwale jego użytkowanie może być zabronione.
- Zakaz obowiązujący na danym obszarze – w Krakowie palenie w kominkach jest zakazane niezależnie od klasy urządzenia.
- Nieodpowiednie paliwo – spalanie śmieci, tworzyw sztucznych, płyt meblowych lub impregnowanego drewna jest zabronione.
- Mokre drewno – drewno o zbyt wysokiej wilgotności zwiększa emisję dymu i sprzyja powstawaniu kreozotu, czyli łatwopalnego osadu w przewodzie kominowym.
W przypadku dni smogowych uchwała może przewidywać wyjątek dla budynku, w którym kominek jest jedynym źródłem ciepła. Nie należy jednak zakładać, że taki wyjątek obowiązuje automatycznie w całym kraju. Trzeba sprawdzić jego treść w lokalnych przepisach.
Za naruszenie zakazu lub spalanie niedozwolonych materiałów może grozić mandat, a w określonych przypadkach grzywna sięgająca 5 000 zł. Mokre drewno stwarza także zagrożenie pożarowe, ponieważ osadzająca się smoła drzewna może zapalić się w kominie. Przewód kominowy powinien być regularnie kontrolowany i czyszczony przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami.
Najważniejsze zasady legalnego palenia
Możesz korzystać z kominka, jeśli urządzenie spełnia wymagania obowiązujące w Twojej lokalizacji, nie trwa czasowy zakaz palenia, a opał jest dopuszczony i odpowiednio suchy. Najpierw sprawdź lokalną uchwałę antysmogową, następnie potwierdź zgodność kominka z Ekoprojektem i używaj drewna o wilgotności poniżej 20 procent. W razie braku dokumentacji urządzenia nie zakładaj, że jego użytkowanie jest dozwolone.