Para lub biały „dym” wydobywający się zimą z jednostki zewnętrznej pompy ciepła najczęściej jest normalnym efektem odszraniania, czyli defrostu. To mgła powstała podczas topnienia szronu, a nie dym świadczący o awarii. Zjawisko szczególnie często pojawia się przy temperaturze w pobliżu 0°C i wysokiej wilgotności powietrza.
Dlaczego pompa ciepła szroni się i paruje?
Powietrzna pompa ciepła pobiera energię z powietrza zewnętrznego. W czasie ogrzewania wymiennik znajdujący się w jednostce zewnętrznej jest chłodniejszy od otoczenia. Wilgoć z przepływającego powietrza osadza się więc na jego lamelach. Gdy powierzchnia wymiennika ma temperaturę poniżej 0°C, woda zamarza i tworzy szron.
Decyduje o tym między innymi punkt rosy, czyli temperatura, przy której para wodna zaczyna skraplać się na chłodnej powierzchni. Z tego powodu pompa może intensywnie szronić się podczas wilgotnego dnia z temperaturą około 0°C, mgłą, mżawką lub mokrym śniegiem. Przy silnym, ale suchym mrozie szronu może powstawać mniej, mimo niższej temperatury.
Narastająca warstwa lodu ogranicza przepływ powietrza przez wymiennik i pogarsza wymianę ciepła. Pompa uruchamia wtedy automatyczne odszranianie, aby odzyskać sprawność. Warunki sprzyjające szronieniu to:
- Temperatura powietrza w pobliżu 0°C.
- Wysoka wilgotność, mgła lub mżawka.
- Mokry śnieg osiadający na jednostce zewnętrznej.
- Długa praca urządzenia przy dużym obciążeniu.
Jak działa defrost?
Defrost to automatyczny proces usuwania szronu z parownika, czyli wymiennika odbierającego ciepło z powietrza. W wielu pompach ciepła odbywa się przez chwilowe odwrócenie obiegu chłodniczego. Umożliwia to zawór czterodrogowy. Pompa przez krótki czas przekazuje ciepło do oblodzonego wymiennika zamiast do instalacji grzewczej.
Typowy cykl przebiega w kilku etapach:
- Automatyka rozpoznaje, że na wymienniku narasta szron.
- Zawór czterodrogowy odwraca kierunek przepływu czynnika chłodniczego.
- Ciepły wymiennik topi lód, a powstająca woda spływa pod jednostkę.
- Po zakończeniu odszraniania pompa wraca do normalnego trybu ogrzewania.
Podczas defrostu wentylator może się zatrzymać, a urządzenie może pracować głośniej lub wydawać syczący dźwięk. Z jednostki wydobywa się wtedy biała mgła, ponieważ ciepła, wilgotna powierzchnia wymiennika styka się z zimnym powietrzem. Cykl zwykle trwa kilka minut. Jego częstotliwość zależy od modelu oraz pogody, dlatego nie ma jednej wartości właściwej dla wszystkich urządzeń.
Kiedy parowanie jest normalne, a kiedy oznacza problem?
Sama para nie jest powodem do obaw. Ważniejsze jest to, czy po zakończeniu odszraniania lód znika, woda odpływa, a pompa wraca do stabilnego ogrzewania. Poniższe zestawienie pomaga odróżnić typowe objawy pracy od sytuacji wymagającej kontroli:
| Objaw | Interpretacja | Działanie |
|---|---|---|
| Biała para podczas defrostu | Zwykle normalna mgła powstająca przy topnieniu szronu | Obserwuj, czy po kilku minutach urządzenie wraca do grzania |
| Syczenie lub chwilowa zmiana dźwięku | Możliwy efekt zmiany przepływu czynnika i pracy zaworu | Nie ingeruj w urządzenie, jeśli dźwięk ustępuje po zakończeniu cyklu |
| Woda pod jednostką | Skutek topnienia lodu z wymiennika | Sprawdź, czy odpływ jest drożny i czy woda nie tworzy bryły lodu |
| Gruby lód pozostaje po defroście | Możliwy problem z odszranianiem, przepływem powietrza lub czujnikiem | Skontaktuj się z serwisem |
| Lód blokuje wentylator | Stan mogący doprowadzić do uszkodzenia urządzenia | Wyłącz urządzenie zgodnie z instrukcją i wezwij serwis |
| Powtarzające się alarmy lub spadek temperatury w domu | Nieprawidłowa praca, której nie wyjaśnia sama pogoda | Zleć diagnostykę instalacji |
Nie próbuj odkuwać lodu łopatą, śrubokrętem ani innym ostrym narzędziem. Nie polewaj też wymiennika gorącą wodą. Możesz uszkodzić delikatne lamele, przewody lub elementy układu, a woda po ponownym zamarznięciu może pogorszyć sytuację.
Jak dbać o pompę ciepła zimą?
Użytkownik może sprawdzić kilka rzeczy bez otwierania obudowy i ingerowania w układ chłodniczy:
- Usuń śnieg, liście i inne przeszkody zasłaniające wlot lub wylot powietrza.
- Sprawdź, czy woda po defroście ma swobodny odpływ spod jednostki.
- Obserwuj, czy pod pompą nie narasta bryła lodu blokująca odpływ lub wentylator.
- Nie zasłaniaj jednostki osłoną ograniczającą przepływ powietrza.
Woda powstająca podczas odszraniania może ponownie zamarzać na podłożu. Dlatego znaczenie ma właściwe posadowienie jednostki oraz sposób odprowadzenia skroplin zgodny z instrukcją producenta.
W przypadku pompy typu monoblok trzeba odróżnić zwykłe oszronienie wymiennika od zamarznięcia wody wewnątrz układu hydraulicznego. To drugie jest odrębnym i poważnym problemem, który może wystąpić między innymi podczas awarii zasilania lub zatrzymania obiegu w czasie mrozu. Zabezpieczenia, takie jak zawory spustowe, system antyzamrożeniowy, awaryjne zasilanie lub płyn dopuszczony przez producenta, powinny być dobrane na etapie projektowania instalacji. Nie należy samodzielnie zmieniać medium ani parametrów zabezpieczeń.
Jeżeli para pojawia się tylko podczas krótkiego defrostu, a lód znika i pompa wraca do ogrzewania, jest to zazwyczaj oznaka prawidłowej pracy. Serwisu wymagają przede wszystkim trwałe oblodzenie, zablokowany wentylator, niedrożny odpływ, powtarzające się alarmy lub brak powrotu do normalnego grzania.