Od 1 stycznia 2027 roku program „Czyste Powietrze” nie będzie finansował tradycyjnego ogrzewania elektrycznego, czyli między innymi kotłów, mat i grzejników elektrycznych. Pompy ciepła pozostaną objęte dotacją. Do końca 2026 roku obowiązuje okres przejściowy, a obowiązek wykonania audytu energetycznego i kryteria dochodowe pozostają bez zmian.
Co zmieni się w programie „Czyste Powietrze” od 2027 roku?
Najważniejsza zmiana dotyczy źródeł ciepła zasilanych energią elektryczną. Po zakończeniu okresu przejściowego dofinansowanie obejmie z tej grupy tylko pompy ciepła. Z kosztów kwalifikowanych wypadną tradycyjne urządzenia grzewcze, takie jak kotły elektryczne, maty grzewcze i grzejniki elektryczne.
Nie oznacza to zakończenia programu. Zmiana dotyczy konkretnej kategorii urządzeń, a nie wszystkich inwestycji finansowanych z „Czystego Powietrza”. Nadal mogą być wspierane między innymi pompy ciepła, wybrane kotły na biomasę o podwyższonym standardzie oraz podłączenie budynku do sieci ciepłowniczej, zgodnie z aktualnym regulaminem.
Źródła ciepła – obecne zasady i zmiany w 2027 roku
Poniższe zestawienie pokazuje kierunek zmiany zapowiedzianej przez operatora programu:
| Źródło ciepła | Obecnie, do końca 2026 roku | Od 2027 roku |
|---|---|---|
| Kocioł elektryczny | Może być objęty wsparciem w okresie przejściowym, na zasadach aktualnego naboru | Brak dotacji |
| Maty i grzejniki elektryczne | Możliwe finansowanie w okresie przejściowym, jeśli spełnione są wymogi programu | Brak dotacji |
| Pompa ciepła | Objęta programem | Pozostaje objęta programem |
| Kocioł na biomasę o podwyższonym standardzie | Może być kwalifikowany zgodnie z regulaminem | Może pozostać kwalifikowany zgodnie z regulaminem |
W przypadku pomp ciepła trzeba sprawdzić wymagania dotyczące konkretnego urządzenia. Znaczenie ma między innymi obecność modelu na Liście ZUM w terminie wskazanym w dokumentacji programu. Sama nazwa producenta nie przesądza jeszcze o kwalifikowalności urządzenia.
Uwaga na bon na audyt energetyczny. To rozwiązanie jest nadal na etapie konsultacji prowadzonych przez NFOŚiGW. Nie ma potwierdzonej daty uruchomienia, a bon nie jest obecnie dostępny jako działający instrument programu. Nie należy więc zakładać, że koszt audytu zostanie zwrócony na nowych zasadach ani odkładać decyzji wyłącznie w oczekiwaniu na to rozwiązanie.
Audyt energetyczny pozostaje wymaganym elementem procedury. Przed rozpoczęciem inwestycji określa zakres potrzebnych prac, a po zakończeniu przedsięwzięcia wymagane jest także świadectwo charakterystyki energetycznej. Szczegółowe zasady i ewentualne zmiany należy sprawdzać w aktualnych komunikatach NFOŚiGW oraz właściwego wojewódzkiego funduszu.
Co pozostaje bez zmian?
Zmiana dotycząca ogrzewania elektrycznego nie usuwa podstawowych warunków udziału w programie. Przy ocenie wniosku nadal znaczenie mają:
- obowiązek wykonania audytu energetycznego przed inwestycją oraz świadectwa charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu,
- kryteria dochodowe przypisane do podstawowego, podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania,
- zasada jednego beneficjenta dla jednego budynku,
- brak dotacji na kotły gazowe,
- wymogi dotyczące urządzeń znajdujących się na Liście ZUM, jeśli dotyczą danego rodzaju instalacji.
W podstawowym poziomie wsparcia roczny dochód beneficjenta nie może przekroczyć 135 000 zł. Przy wyższych poziomach obowiązują limity miesięcznego dochodu na osobę, a najwyższy poziom zależy także od zapotrzebowania budynku na energię do ogrzewania. Aktualne wartości i sposób ich dokumentowania trzeba potwierdzić w regulaminie obowiązującym w dniu składania wniosku.
Czy składać wniosek teraz, czy czekać?
Nie ma jednej decyzji właściwej dla każdego właściciela domu. Termin powinien wynikać przede wszystkim ze stanu budynku, pilności wymiany źródła ciepła i rodzaju planowanej inwestycji, a nie z niepotwierdzonych zapowiedzi dotyczących przyszłych kwot dotacji.
Rozważ złożenie wniosku w obecnym okresie, jeżeli:
- planujesz kocioł, maty lub grzejniki elektryczne i chcesz sprawdzić możliwość skorzystania z okresu przejściowego,
- budynek wymaga pilnej wymiany źródła ciepła albo termomodernizacji,
- masz już wykonany audyt i znasz zakres prac,
- możesz spełnić obecne wymogi programu oraz sfinansować wydatki zgodnie z zasadami naboru.
Rozważ odłożenie decyzji, jeżeli:
- nie masz jeszcze audytu i nie wiesz, jakie prace są faktycznie potrzebne,
- planowana inwestycja nie jest pilna, a wybór technologii wymaga dodatkowej analizy,
- czekasz na potwierdzone zasady przyszłego rozwiązania, ale akceptujesz ryzyko, że jego termin i warunki nie są jeszcze znane,
- nie masz obecnie finansowania pozwalającego rozpocząć przedsięwzięcie zgodnie z regulaminem.
Najczęstszy błąd polega na zakupie urządzenia przed sprawdzeniem warunków dotacji. Najpierw ustal zakres inwestycji na podstawie audytu, sprawdź kwalifikowalność wybranego modelu i dopiero potem analizuj umowę, koszty oraz termin złożenia wniosku. Przed podpisaniem dokumentów skontroluj aktualne zasady w NFOŚiGW lub właściwym WFOŚiGW, ponieważ przepisy naboru mogą zostać zmienione.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przed podjęciem decyzji inwestycyjnej sprawdź aktualny regulamin programu „Czyste Powietrze” oraz komunikaty NFOŚiGW i właściwego wojewódzkiego funduszu.