Strona główna
Rekuperacja
Dlaczego rekuperacja wysusza powietrze? Jak temu zaradzić?

Dlaczego rekuperacja wysusza powietrze? Jak temu zaradzić?

Nawiewnik zamontowany w ramie okna

Nie. Rekuperacja nie wysusza powietrza aktywnie, jak osuszacz. Wymienia je na świeże, a zimą powietrze zewnętrzne zawiera mało pary wodnej. Po ogrzaniu w domu jego wilgotność względna spada, dlatego pojawia się wrażenie przesuszenia.

Czy rekuperacja faktycznie wysusza powietrze?

Rekuperacja, czyli wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, nie usuwa wilgoci w sposób bezpośredni. Jej zadaniem jest wywiewanie zużytego powietrza i dostarczanie świeżego. Zimą świeże powietrze zewnętrzne ma jednak zwykle niewielką wilgotność bezwzględną, więc po ogrzaniu może obniżyć wilgotność w pomieszczeniach.

To zjawisko występuje także w domach bez rekuperacji. Różnica polega na tym, że wentylacja mechaniczna działa stale i wymienia powietrze w sposób bardziej kontrolowany. W szczelnym, intensywnie ogrzewanym budynku spadek wilgotności może być przez to wyraźnie odczuwalny.

Dlaczego powietrze w domu staje się suche zimą?

Trzeba rozróżnić wilgotność bezwzględną i względną. Wilgotność bezwzględna określa ilość pary wodnej znajdującej się w powietrzu. Wilgotność względna informuje natomiast, jaką część maksymalnej ilości pary wodnej może pomieścić powietrze w danej temperaturze.

Zimne powietrze może zawierać niewiele pary wodnej. Gdy zostanie pobrane z zewnątrz, a następnie ogrzane na przykład z –5°C do 22°C, ilość zawartej w nim wilgoci początkowo pozostaje podobna. Zmienia się jednak jego zdolność do przyjmowania pary wodnej. Cieplejsze powietrze może pomieścić jej więcej, więc ta sama ilość wilgoci stanowi mniejszy procent nasycenia. W efekcie wilgotność względna spada.

Można porównać to do gąbki, która po ogrzaniu i powiększeniu swojej chłonności zawiera tę samą ilość wody, ale jest mniej nasiąknięta. Dlatego zimą powietrze o wysokiej wilgotności względnej na zewnątrz nie musi być wilgotne po ogrzaniu w domu. W praktyce w ogrzewanych pomieszczeniach wartości rzędu 25–35% nie są rzadkością.

Na odczucie suchego powietrza wpływa także zbyt wysoka temperatura. Przy 23–24°C wilgotność względna będzie niższa niż przy tej samej ilości pary wodnej i temperaturze 20–22°C. Zanim zmienisz ustawienia centrali lub kupisz nawilżacz, sprawdź rzeczywisty poziom wilgotności za pomocą higrometru.

Wymiennik entalpiczny a przesuszenie powietrza

Standardowy wymiennik odzyskuje przede wszystkim ciepło z powietrza wywiewanego. Wymiennik entalpiczny może przekazywać do strumienia nawiewanego także część wilgoci usuwanej z domu. Dzięki temu ogranicza zimowy spadek wilgotności, choć nie eliminuje go całkowicie.

Cecha Wymiennik standardowy Wymiennik entalpiczny
Odzysk ciepła Tak Tak
Odzysk wilgoci Zwykle nie Tak, częściowy
Komfort zimą Możliwy większy spadek wilgotności Lepsze ograniczenie przesuszenia

Takie rozwiązanie może być szczególnie przydatne w bardzo szczelnych, energooszczędnych domach, w których wilgoć bytowa jest szybko usuwana. Przy wyborze centrali trzeba jednak uwzględnić cały bilans wentylacji, sposób użytkowania budynku i wymagania producenta, a nie tylko samą funkcję odzysku wilgoci.

Co zrobić, aby poprawić wilgotność w domu?

Najpierw zmierz wilgotność w kilku pomieszczeniach, najlepiej o różnych porach dnia. Dopiero na tej podstawie dostosuj ustawienia. Pomocne działania obejmują:

  • Utrzymuj temperaturę około 20–22°C – przegrzewanie pomieszczeń dodatkowo obniża wilgotność względną.
  • Sprawdzaj odczyty higrometrem – samo uczucie suchości może wynikać z wysokiej temperatury, kurzu lub ruchu powietrza.
  • Dostosuj wydajność centrali – zbyt wysoki bieg wentylacji może niepotrzebnie przyspieszać usuwanie wilgoci.
  • Korzystaj z trybu ekonomicznego, gdy odpowiada to warunkom w domu – nie oznacza to wyłączania wentylacji, lecz pracę z wydajnością dopasowaną do potrzeb.
  • Rozważ nawilżacz przy wilgotności poniżej 30% – urządzenie powinno pracować pod kontrolą higrometru.

Nie należy dążyć do maksymalnej wilgotności. Zakres 40–60% jest często uznawany za komfortowy, ale zbyt wysoka wilgotność sprzyja kondensacji i rozwojowi pleśni. Nawilżacz trzeba więc ustawić tak, aby nie przekraczać 60%, zwłaszcza przy chłodnych przegrodach i mostkach cieplnych.

Czy wyłączać rekuperację zimą?

Nie wyłączaj rekuperacji tylko dlatego, że powietrze wydaje się suche. Zatrzymanie wentylacji ogranicza usuwanie dwutlenku węgla i wilgoci powstającej podczas gotowania, kąpieli czy suszenia prania. W konsekwencji może dojść do pogorszenia jakości powietrza, kondensacji pary wodnej i rozwoju pleśni.

Jeżeli wilgotność jest zbyt niska, lepiej skorygować temperaturę i wydajność wentylacji, a w razie potrzeby zastosować kontrolowane nawilżanie. Rekuperacja powinna pracować ciągle, zgodnie z ustawieniami dopasowanymi do budynku.

Najczęściej problem nie wynika z samego urządzenia, lecz z połączenia zimnego powietrza zewnętrznego, ogrzewania, szczelności budynku i zbyt wysokiej intensywności wymiany. Pomiar higrometrem oraz właściwa regulacja pozwalają poprawić komfort bez rezygnacji ze świeżego powietrza.

Redakcja amparklima.pl

Amparklima.pl to portal o ogrzewaniu i chłodzeniu domu. Piszemy dla osób, które wybierają ogrzewanie do nowego domu, wymieniają stary piec, zastanawiają się nad pompą ciepła albo klimatyzacją, albo po prostu chcą płacić mniej za prąd i gaz. Znajdziesz tu ogrzewanie (kotły, grzejniki, podłogówka, kominki, ciepła woda), pompy ciepła, klimatyzację, wentylację i rekuperację, energię w domu, w tym fotowoltaikę i magazyny energii, oraz sposoby na dom energooszczędny: termomodernizację, dotacje i sterowanie ogrzewaniem.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?