Tak, przy rekuperacji możesz otwierać okna w dowolnym momencie. Nie uszkodzisz w ten sposób rekuperatora ani nie zablokujesz systemu. Zwykle nie ma jednak takiej potrzeby, ponieważ rekuperacja stale dostarcza świeże, filtrowane powietrze i usuwa zużyte.
Czy otwieranie okien przy rekuperacji jest dozwolone?
Rekuperacja to wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna z odzyskiem ciepła. System działa niezależnie od okien. Rekuperator nadal nawiewa powietrze do pokoi i usuwa je z kuchni, łazienki czy pralni, nawet gdy jedno z okien jest uchylone.
Mit o zakazie otwierania okien wynika najczęściej z pomieszania dwóch różnych kwestii. Otwieranie okien nie jest niebezpieczne dla instalacji, ale może być mniej korzystne energetycznie. Rekuperacja została zaprojektowana po to, aby zapewniać wymianę powietrza bez codziennego wietrzenia pomieszczeń.
Co dzieje się z systemem po otwarciu okna?
Centrala wentylacyjna nie wyłącza się po otwarciu okna. Powietrze zaczyna jednak przepływać także poza zaplanowanymi kanałami. Część trafia do domu przez okno, a część może wydostawać się tą samą drogą. Jest to niekontrolowana wymiana powietrza, która zmienia bilans przepływów w danym pomieszczeniu.
Najważniejszym skutkiem jest spadek efektywności odzysku ciepła. Zimą przez otwarte okno napływa zimne powietrze, którego nie ogrzało powietrze usuwane przez wymiennik. Latem sytuacja może wyglądać odwrotnie – do środka dostaje się gorące powietrze, a system ma mniejszą możliwość ograniczenia zysków ciepła. Sam rekuperator nadal pracuje, lecz część energii zostaje stracona tak jak przy tradycyjnym wietrzeniu.
Kiedy zamykać, a kiedy otwierać okna?
Decyzja zależy głównie od temperatury, jakości powietrza na zewnątrz i powodu, dla którego chcesz otworzyć okno:
| Pora roku | Czy otwierać? | Główny powód |
|---|---|---|
| Zima | Raczej pozostawić zamknięte | Mniejsze straty ciepła i niższe koszty ogrzewania |
| Lato | Można otwierać w wybranych porach | Nocne schładzanie domu lub potrzeba kontaktu z otoczeniem |
| Wiosna i jesień | Można otwierać według potrzeb | Przyjemna temperatura i możliwość krótkiego, naturalnego wietrzenia |
Otwarcie okna ma sens także wtedy, gdy trzeba szybko usunąć intensywny zapach albo zanieczyszczenie, którego standardowa wentylacja usuwałaby zbyt wolno. Dotyczy to przede wszystkim takich sytuacji:
- Intensywne gotowanie, podczas którego powstaje dużo pary lub silny zapach.
- Zapach farby, kleju albo chemii budowlanej po remoncie.
- Letni wieczór, gdy na zewnątrz jest chłodniej niż w domu i chcesz szybko obniżyć temperaturę.
- Chęć słyszenia otoczenia, poczucia zapachu ogrodu albo wpuszczenia do domu świeżego powietrza z powodów czysto sensorycznych.
Zimą zamknięte okna zwykle lepiej chronią komfort cieplny i efektywność instalacji. Podczas smogu, pylenia lub wysokiego poziomu zanieczyszczeń na zewnątrz zamknięcie okien pozwala korzystać z filtracji nawiewanego powietrza. W zależności od zastosowanych filtrów system może ograniczać napływ pyłków, kurzu i części pyłów. Przy otwartym oknie powietrze trafia do pomieszczenia bez przejścia przez filtr rekuperatora.
Dlaczego przy rekuperacji potrzeba wietrzenia zwykle znika?
W tradycyjnej wentylacji świeże powietrze zależy od regularnego otwierania okien. Przy rekuperacji wymiana odbywa się stale, także w nocy i podczas nieobecności domowników. Zużyte powietrze jest usuwane, a nowe trafia do pomieszczeń przez nawiewy.
Stała praca instalacji pomaga ograniczać zaduch, nadmiar wilgoci i zapachy. Może też ułatwiać utrzymanie niższego poziomu CO2. W budynkach energooszczędnych i pasywnych, wyposażonych w szczelne okna, taka kontrolowana wymiana powietrza ma szczególne znaczenie.
Jeżeli mimo pracy systemu czujesz zaduch, przyczyną nie musi być brak otwierania okien. Warto wtedy sprawdzić stan filtrów, drożność czerpni i wyrzutni oraz regulację instalacji. Pomocna bywa także funkcja „otwarte okno”, jeśli przewidział ją producent. W zależności od rozwiązania może ona ograniczać nawiew, pozostawiając aktywny wyciąg. Jej działanie zależy od konkretnego sterownika i instalacji, dlatego należy korzystać z instrukcji danego systemu.
Rekuperacja nie odbiera Ci prawa do otwierania okien. Po prostu sprawia, że nie musisz robić tego w celu zapewnienia świeżego powietrza. Okno możesz otworzyć dla ochłody, szybkiego usunięcia zapachu albo zwykłej przyjemności. Jeśli zależy Ci na oszczędności energii i stabilnym komforcie, na co dzień lepiej pozwolić, aby wymianą powietrza zajmował się rekuperator.