Strona główna
Fotowoltaika
Jak zwiększyć autokonsumpcję fotowoltaiki?

Jak zwiększyć autokonsumpcję fotowoltaiki?

Licznik energii elektrycznej w domu

Autokonsumpcja oznacza wykorzystanie energii z fotowoltaiki na własne potrzeby zamiast oddawania jej do sieci. W systemie net-billing większe zużycie prądu w miejscu produkcji zwykle poprawia opłacalność instalacji, ponieważ nadwyżkę sprzedajesz po cenie rynkowej, a brakującą energię kupujesz po cenie detalicznej.

Dlaczego autokonsumpcja jest ważna w net-billingu?

Wskaźnik autokonsumpcji pokazuje, jaka część energii wyprodukowanej przez panele została zużyta bezpośrednio w budynku. Można go obliczyć według wzoru:

Autokonsumpcja (%) = energia zużyta bezpośrednio z PV / całkowita produkcja PV × 100%

Przykładowo, jeśli instalacja wytworzyła 500 kWh, a 150 kWh zostało zużyte na miejscu, autokonsumpcja wynosi 30%. Pozostała energia trafia do sieci albo do magazynu.

W starszym systemie net-meteringu nadwyżki były rozliczane w formie opustów. Net-billing działa inaczej: prosument sprzedaje niewykorzystaną energię po cenie rynkowej, a prąd pobierany z sieci kupuje wraz z kosztami zakupu i dystrybucji. Dlatego najbardziej opłaca się zużywać własną energię w chwili jej produkcji. Celem nie jest jednak zwiększenie zużycia za wszelką cenę, lecz dopasowanie pracy potrzebnych urządzeń do profilu produkcji instalacji.

Jak zwiększyć autokonsumpcję bez magazynu energii?

Najprostsza metoda nie wymaga zakupu urządzeń. Polega na przesunięciu części zużycia na godziny, w których panele zwykle produkują najwięcej energii. W typowym gospodarstwie domowym będzie to często przedział około 11:00–15:00, ale rzeczywiste godziny zależą od pory roku, orientacji paneli i pogody.

Programatory w urządzeniach AGD pozwalają uruchamiać sprzęty wtedy, gdy domownicy są w pracy lub poza domem. Jeszcze łatwiej wykorzystać energię w ciągu dnia, gdy ktoś pracuje zdalnie. Komputer, monitory, gotowanie czy ładowanie urządzeń mogą wtedy częściowo korzystać z bieżącej produkcji PV.

W godzinach największego nasłonecznienia warto planować pracę następujących odbiorników:

  • pralki
  • zmywarki
  • suszarki do ubrań
  • ładowarki do elektronarzędzi, rowerów i innych urządzeń akumulatorowych

Podobnie można zaplanować odkurzanie, koszenie trawy, prace remontowe, gotowanie lub ładowanie samochodu elektrycznego. Takie działania są szczególnie opłacalne wtedy, gdy nie wymagają zmiany komfortu życia ani dodatkowych nakładów.

Jakie inwestycje zwiększają autokonsumpcję?

Gdy zużycie energii przypada głównie rano i wieczorem, sama zmiana nawyków może nie wystarczyć. Wtedy przydają się odbiorniki, które pozwalają wykorzystać nadwyżkę fizycznie albo zamienić ją w ciepło. Najważniejsze rozwiązania można porównać następująco:

Rozwiązanie Koszt inwestycji Wpływ na autokonsumpcję
Magazyn energii Wysoki Wysoki, szczególnie przy wieczornym zużyciu
Pompa ciepła i zasobnik c.w.u. Średni lub wysoki Średni do wysokiego, gdy pracę można planować w dzień
Klimatyzacja Średni Średni, głównie latem i w okresach przejściowych
Ładowarka samochodu elektrycznego Średni Wysoki, jeśli samochód jest dostępny w godzinach produkcji PV

Magazyn energii działa jak akumulator czasu. W dzień przejmuje nadwyżkę z paneli, a wieczorem lub w nocy oddaje ją do zasilania domu. Dzięki temu ogranicza sytuację, w której energia jest najpierw sprzedawana do sieci, a później kupowana z powrotem. Nie oznacza to jednak, że każdy magazyn zawsze się opłaca. Znaczenie mają między innymi roczne zużycie, profil godzinowy, pojemność i moc baterii, liczba cykli oraz koszt całego systemu.

Energię można także magazynować w postaci ciepła. Sterownik może kierować nadwyżkę do grzałki bojlera, a dobrze zaizolowany zasobnik przechowa ciepłą wodę do wieczora. Podobną funkcję może pełnić pompa ciepła przygotowująca c.w.u. W takim przypadku część pracy urządzenia warto zaplanować na godziny produkcji PV.

Klimatyzacja jest naturalnym odbiornikiem energii latem, ponieważ największe zapotrzebowanie na chłodzenie często pojawia się wtedy, gdy panele pracują intensywnie. Pompa ciepła może z kolei wykorzystywać prąd z instalacji do ogrzewania budynku lub przygotowania ciepłej wody w okresach przejściowych.

Ładowarka EV daje dobry efekt tylko wtedy, gdy samochód znajduje się w domu w ciągu dnia. Jeżeli auto wraca dopiero wieczorem, sama stacja ładowania nie wykorzysta nadwyżek z południa. W takim układzie potrzebny może być magazyn energii albo ładowanie w innym miejscu, na przykład przy pracy.

Jak automatyzacja pomaga zarządzać energią?

EMS, czyli Energy Management System, to system zarządzania energią, który zbiera informacje o produkcji PV, poborze z sieci, stanie magazynu i pracy odbiorników. Na tej podstawie może uruchamiać urządzenia wtedy, gdy pojawia się nadwyżka energii.

W domu EMS lub prostszy system HEMS może sterować bojlerem, pompą ciepła, ładowarką EV albo wybranymi gniazdami. Domownicy nie muszą codziennie sprawdzać aplikacji i ręcznie włączać urządzeń. System może najpierw zasilić bieżące odbiory, potem ładować akumulator, a niewykorzystaną nadwyżkę skierować do sieci.

W instalacjach z magazynem potrzebny jest zwykle falownik hybrydowy, który współpracuje z panelami, baterią, odbiornikami i siecią. Dobór urządzeń oraz konfigurację sterowania najlepiej oprzeć na danych o rzeczywistym zużyciu. Sama automatyzacja nie poprawi wyniku, jeśli instalacja jest przewymiarowana albo większość odbiorników działa poza godzinami produkcji.

Przy planowaniu systemu warto zwrócić uwagę na kilka spraw:

  • analizuj zużycie w ujęciu godzinowym, a nie tylko roczne rachunki
  • sprawdź, czy falownik i licznik energii udostępniają dane potrzebne do sterowania
  • dopasuj pojemność magazynu do wieczornego i nocnego zapotrzebowania
  • nie uruchamiaj odbiorników wyłącznie po to, aby zużyć nadwyżkę, jeśli energia nie jest potrzebna

Od czego zacząć zwiększanie autokonsumpcji?

  1. Sprawdź, w jakich godzinach dom zużywa najwięcej energii.
  2. Przenieś pracę AGD i ładowanie urządzeń na godziny produkcji PV.
  3. Ustaw podgrzewanie c.w.u. lub pracę pompy ciepła w ciągu dnia.
  4. Porównaj opłacalność magazynu energii, automatyki, klimatyzacji albo ładowarki EV z własnym profilem zużycia.

Nie ma jednego poziomu autokonsumpcji, który będzie właściwy dla każdego gospodarstwa. Inne rozwiązanie sprawdzi się w domu z pracą zdalną, inne w budynku opuszczanym przez cały dzień. Najlepsze rezultaty daje połączenie bezkosztowej zmiany nawyków z technologią dobraną do rzeczywistego profilu zużycia, a nie tylko do mocy paneli.

Redakcja amparklima.pl

Amparklima.pl to portal o ogrzewaniu i chłodzeniu domu. Piszemy dla osób, które wybierają ogrzewanie do nowego domu, wymieniają stary piec, zastanawiają się nad pompą ciepła albo klimatyzacją, albo po prostu chcą płacić mniej za prąd i gaz. Znajdziesz tu ogrzewanie (kotły, grzejniki, podłogówka, kominki, ciepła woda), pompy ciepła, klimatyzację, wentylację i rekuperację, energię w domu, w tym fotowoltaikę i magazyny energii, oraz sposoby na dom energooszczędny: termomodernizację, dotacje i sterowanie ogrzewaniem.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?